Sunday, September 04, 2011

SA WARI KO: Pananaw at Damdamin sa Artikulo ni James Soriano


PAUNAWA: Ang mga talata sa 'entry' na ito ay ilalahad sa wikang Filipino.

Nauunawan kong malaya ang lahat na ilahad ang kanilang mga saloobin ukol sa isang bagay. Karapatan naman ng isang tao na sabihin kung ano ang tingin niya sa lipunan at sa kung ano mang katotohanan mayroon ito sa kasalukuyan. Ngunit  kaakibat nito ang malayang pagpapahayag din ng mga reaksyon, maganda man o hindi patungkol  sa damdaming naunang naihayag.

Kamakailan, habang ako'y naghahanap ng mga artikulo para sa mga balitang kailangan naming ipadala sa mga marino, isang pamagat ang pumukaw ng aking atensyon, nabasa ko ang mga katagang "Filipino is not the language of the learned..."; naintriga ako kaya't hindi ako  nagdalawang isip na basahin ang nakapaloob sa artikulo. Habang binabasa ko ang mga  nakasulat doon ay hindi ko maiwasang malungkot at mainis. Lalo kong naisip na hanapin ang  buong artikulo kung saan nailahad na:

"Filipino is the “language of the streets" – “how you spoke to the tindera when you went
to the tindahan, what you used to tell your katulong that you had an utos, and how you
texted manong when you needed sundo na."


Dahil hindi buo ang artikulo, hinanap ko sa pamamagitan ng "Google" ang buong artikulo ni  James Soriano. Iniisip ko, baka naman may mga maganda rin siyang sinabi tungkol sa  paggamit ng wikang Filipino. Ayoko munang ibigay ang buo kong paghuhusga kung hindi ko rin  lamang mababasa ang buo niyang artikulo. Salamat sa mahabang bakasyon, nagkaroon ako ng  oras para mahanap ang artikulo niya.  

Aminado naman akong nais niyang ipakita sa artikulo niya ang realidad na mayroon ang ating  lipunan ngayon. Totoong mahalagang matuto ng wikang Ingles, ako man ay sang-ayon dito.  Importante ang wikang Ingles upang makahanap ka ng magandang trabaho. Sa aking karanasan,  ang lahat ng mga pinuntahan kong 'job interviews' ay kinailangan kong mag-Ingles. Ganito  naman ang realidad; ito ang mundong mayroon tayo ngayon. Lalo na sa kasalukuyan kung saan  naglipana ang Call Center/BPO sa napakaraming lugar at hindi na maitatanggi na hitik ang  industriyang ito ngayon. Ingles ang wikang kailangan sa industriyang iyon dahil dayuhan ang kanilang mga kliyente.

Mahalagang marunong kang magpahayag ng iyong sarili sa wikang Ingles lalo kung makikipag- usap ka sa ibang lahi o pupunta ka sa ibang bansa dahil ang Ingles ay ang “universal language” ito ang wikang alam ng halos lahat ng tao, dito na pumapasok ang Imagined Community ni Benedict Anderson (nagkakaroon ng bigkis ang mga tao kahit magkakahiwalay sila dahil sa isang bagay na alam o mayroon sila) ; ngunit hindi ito nangangahulugang dapat  mo nang itakwil ang wikang Filipino.  Hindi rin naman nangangahuluhang wala kang pinag- aralan kung mas ninanais mong gumamit ng wikang Filipino.

Hindi naman masusukat ang  pinag-aralan ng isang tao sa galing niyang magsalita ng wikang Ingles. Mas mahalaga pa rin  ang nilalaman ng mga sinasabi o kung sa Ingles ay ang 'thought' sapagkat narito ang diwa  ng mga salitang bibitawan ng isang tao.

Sa talata kung saan binanggit ni Soriano na:

"These skills were required to survive in the outside world, because we are forced to
relate with the tinderas and the manongs and the katulongs of this world. If we wanted to
communicate to these people — or otherwise avoid being mugged on the jeepney — we needed
to learn Filipino."

Hindi man niya tuwirang sinabi, ngunit sa pamamagitan lamang ng mga salitang kanyang  ginamit at sa ayos ng kanyang pangungusap, parang inuyam nya ang katayuan sa lipunan ng  mga tindera, katulong at "manong"/ drayber.  Hindi man niya tuwirang sinabi ngunit alam  mong pinapakahulugan niyang ang mga taong nabanggit ay hindi nakapag-aral o hindi  nakatapos ng pag-aaral kaya hindi sila marunong mag-Ingles. Pakatandaan sana nating lahat na maraming dahilan kung bakit hindi nakapag-aaral o nakatatapos ng pag-aaral ang isang  tao, isa na rito ang kahirapan. Wala namang taong pinili ang kahirapan, ito ay isang  katotohanang sadyang hindi maiiwasan o matatakasan.  Hindi masusukat ang pagkatao ng isang indibidwal sa pamamagitan ng kanilang katayuan sa lipunan.  Para na niyang sinabing ang  mga taong ito ay hindi kabilang sa mundong kanyang ginagalawan; na siya ay iba at  malayong-malayo sa mga taong nabanggit. Kung hindi man tuwirang makapagsalita ng Ingles,  marahil naman ay nakaiintindi sila. Hindi rin naman nila kasalanang hindi sila maalam  magsalita ng Ingles. 

Ano ba ang punto sa pagsasabing "survive in the outside world" kung ikaw ay nasa  Pilipinas? Baka hindi niya naiintindihang siya ang nasa ibang mundo dahil ang bansang ito ay Pilipinas, ang mga tao dito ay Pilipino at ang pambansang wika ay Filipino. Hindi rin  yata nagtutugma ang katagang "That being said though, I was proud of my proficiency with  the language", paano niya masasabing ipinagmamalaki niyang nakapagsasalita siya ng  Filipino kung puro pang-uuyam naman dito ang iyong binabanggit? Kung gagamit ka ng salitang IPINAGMAMALAKI, hindi ba dapat ay panindigan mo ang iyong sinasabi saan mang  aspeto nito? Marahil hindi na dapat "proud" ang salitang kanyang ginamit. Maaari na siguro na sabihin niyang nagpapasalamat siya na kahit paano ay matatas siya sa paggamit ng wikang  Filipino kaya't nakakaya niyang makipagsabayan pa rin sa kanyang mga kamag-anak. 

Nais ko ring bigyang reaksyon ang bahagi kung saan sinabi niyang: It was the reading and writing that was tedious and difficult. "I spoke Filipino, but only when I was in a different world like the streets or the province"  Mukhang inuuyam niya rin ang mga tao sa  probinsiya. Isang isteryotipikong pananaw kasi na ang mga taong nasa lalawigan o probinsiya ay hindi nakapagsasalita ng Ingles sapagkat sila ay nasa rural at ang Ingles ay laganap sa urban.  Iniisip kasi marahil ng marami na ang rural, bilang wala sa sentro ay  hindi kayang makipagsabayan as urban.  oo, ang halos lahat ng pangangailangan ng tao ay nasa urban sapagkat narito ang iba't ibang establisyimento na nakatutulong sa pamumuhay ng  bawat tao.  Hindi naman lahat ng tao sa probinsiya ay hindi nakapagsasalita ng Ingles. Sabihin na nating, maaaring hindi sila matatas, ngunit hindi naman ito nangangahulugang  hindi nila kayang makaintindi o makapagsalita ng Ingles sa ano mang paraang makakaya nila.
 
"But more significantly, it was its own way of reading, writing, and thinking. There are
ideas and concepts unique to Filipino that can never be translated into another. Try
translating bayanihan, tagay, kilig or diskarte".

Sa bahaging ito, hindi talaga maisasalin  sa Ingles ang mga nabanggit niyang konsepto dahil ang mga ito ay nasa Kulturang Pilipino.  Sa aking opinyon, iba't iba ang kultura ang mga nakapaloob dito.  Hindi talaga tuwirang  maisasalin ang "bayanihan"sapagkat ito ay nasa Kultura.  Kung isasalin mo iyon sa Ingles,  mawawala na ang totoong diwa ng "bayanihan".   Sa aking karanasan, ilan na ang nakausap ko na nagsabing mahirap ang pagbabasa at  pagsusulat sa wikang Filipino. Ako man na nag-aral at nagtapos sa kursong Philippine Studies ay aminadong may mga salita sa Filipino na hindi ko alam sa umpisa ngunit nang  lumaon ay naiintindihan ko naman at naisasalin sa mas mababaw na salitang alam ko.  Habang  ang mga mag-aaral na nakatakdang magsipagtapos ng kolehiyo ay gumagawa ng "thesis" na nasa  Wikang Ingles, ang aking pag-aaral ay nakasulat sa Wikang Filipino. Hindi ito biro dahil  marami akong ginamit na materyal na nasa Ingles at kailangan ko pang isalin ito sa Wikang Filipino para maisama sa aking pag-aaral. Kung ang oras mo sa paggawa ng "thesis" ay iyong  dinodoble, marahil, sa amin ay "triple" dahil ang pagsasalin ay nangangailangan ng oras.  Kaya para na rin sa nagsasabing madali ang ang kursong tinapos ko, hindi sa lahat ng  pagkakataon ay tama kayo, kung ano man ang narating ko o nakuha ko noong nag-aaral ako,  lahat ng iyon ay bunga na rin ng aking pagtitiyaga at determinasyong makakuha ng matataas  na marka. 

Mainam din naman na inamin ni Soriano na higit pa siya sa malansang isda dahil sa pagiging  dayuhan sa wikang dapat ay gamay na gamay niya.  Ngunit biglang kabig naman ulit siya sa  pagtatapos ng kanyang artikulo:

"For while Filipino may be the language of identity, it is the language of the streets. It
might have the capacity to be the language of learning, but it is not the language of the
learned. It is neither the language of the classroom and the laboratory, nor the language
of the boardroom, the court room, or the operating room. It is not the language of
privilege".


Paano niya masasabing "Filipino is not the language of the learned" kung may mga  politikong nakapagsasalita ng Filipino.  Hindi ba't Filipino ang ginamit ni Pnoy sa  kanyang SONA? Filipino rin ang madalas na gamitin ni Chiz Escudero.  Filipino rin ang  ginagamit ng mga mamamahayag sa pagbabalita nila.   

Batid kong may punto si James Soriano na ipakita ang realidad ng kasalukuyang lipunan,  ngunit, masyado yatang natuon sa kanyang personal na pang-uuyam (sa Wikang Filipino) ang buo niyang artikulo. Sana, bago siya nagbitiw ng mga salita ay tinanong niya muna ang  kanyang sarili kung sapat ba ang kanyang nalalaman tungkol sa wikang Filipino. Hindi ako  nagmamagaling. Hindi ko sinasabing alam kong lahat ang sistema ng wikang Filipino, ngunit  bilang isang Pilipino, aangkinin at ipagmamalaki ko ang sarili kong Wika dahil kung  itatakwil ko ito ay para ko na ring itinakwil ang tunay kong pagkakilanlan. Ipinagmamalaki  kong nakapagsasalita ako ng Ingles, sa katunayan, ang halos lahat ng nasa aking 'blog' ay  nakasulat sa Ingles, pero mas ipinagmamalaki kong nakapagsasalita ako ng dalawang Wika - Ingles at Filipino. 

**
para sa ano mang suhestiyon, komento at iba pang reaksyon, malaya kayong makapagpapadala ng inyong mensahe sa:  joanne_camet@yahoo.com


Photobucket

0 comments:

Related Posts with Thumbnails
 

My Open Notebook Copyright © 2012 Design by Antonia Sundrani Vinte e poucos